Huishoudaccu in de camper: capaciteit, AGM of lithium en hoe lang je vrij staat

De huishoudaccu voedt je licht, waterpomp, koelkast en laadpunten als je niet op stroom staat. Met een AGM-accu van 80 tot 100 Ah sta je in de praktijk één tot drie dagen vrij, met lithium van dezelfde capaciteit twee tot vier dagen. Wat je precies haalt, hangt vooral af van één ding: of de koelkast op gas loopt of op stroom.

Bij het huren van een camper is dit dus een concrete vraag om te stellen: hoeveel Ah heeft de huishoudaccu, is het AGM of lithium, welk type koelkast zit erin en ligt er een zonnepaneel op het dak? Dat bepaalt of je op een vrije plek kunt overnachten of elke avond een camping met stroom moet zoeken.

Wat doet de huishoudaccu precies

Een camper heeft twee gescheiden accu's. De startaccu start alleen de motor. De huishoudaccu (ook wel serviceaccu of tweede accu genoemd) voedt alles in de woonruimte: ledlampen, waterpomp, de ventilator van de verwarming, de elektronica van de koelkast, USB-punten en soms een omvormer voor 230 volt.

Die scheiding is er zodat een lege huishoudaccu nooit betekent dat je stilstaat met een camper die niet meer start. Bij vrijwel alle huurcampers laadt de huishoudaccu op drie manieren bij: tijdens het rijden via de dynamo, op de camping via de walstroomkabel, en eventueel via een zonnepaneel op het dak.

Hoeveel Ah heb je nodig

Capaciteit wordt uitgedrukt in ampère-uur (Ah). Een accu van 100 Ah kan in theorie 100 uur lang 1 ampère leveren. In de praktijk gebruik je per dag ruwweg:

• Ledverlichting: 2 tot 5 Ah per avond
• Waterpomp: 1 tot 3 Ah per dag
• Compressorkoelkast: 20 tot 40 Ah per dag, afhankelijk van de buitentemperatuur
• Verwarming op gas met elektrische ventilator: 5 tot 15 Ah per nacht
• Telefoons, laptop en tablet laden: 5 tot 15 Ah per dag

Zonder koelkast op stroom kom je dus vaak uit op 15 tot 30 Ah per dag. Met een compressorkoelkast eerder op 40 tot 70 Ah. Voor twee personen die zuinig doen is 100 Ah een redelijk startpunt, voor een gezin met een compressorkoelkast en meer apparatuur is 150 tot 200 Ah comfortabeler. Welk type koelkast erin zit maakt dus meer uit dan de accu zelf, en dat leggen we uit in de gids over de compressor- of absorptiekoelkast.

AGM of lithium: het echte verschil

Het type accu bepaalt hoeveel van die Ah je daadwerkelijk mag gebruiken.

AGM (een onderhoudsvrije loodaccu) wil je niet verder dan ongeveer de helft leegtrekken, anders verkort je de levensduur snel. Van 100 Ah houd je dus zo'n 40 tot 50 Ah bruikbaar over. AGM is goedkoop, kan tegen vorst en zit in de meeste iets oudere huurcampers. Nadelen: zwaar (rond 25 tot 30 kilo per 100 Ah), laadt langzamer op en de spanning zakt merkbaar als de accu leger wordt, waardoor de waterpomp trager gaat lopen.

Lithium (meestal LiFePO4) mag je tot 80 tot 95 procent ontladen. Van 100 Ah is dan 80 tot 95 Ah echt beschikbaar, ruim het dubbele van AGM. Lithium weegt ongeveer de helft, laadt veel sneller bij tijdens het rijden of via zonnepanelen, en houdt de spanning stabiel tot hij bijna leeg is. Nadelen: de aanschafprijs is een stuk hoger, en laden bij temperaturen onder nul kan alleen als de accu een ingebouwde verwarming of beveiliging heeft. Dat is vooral bij wintertrips relevant.

Qua prijs zit een AGM van 100 Ah meestal in de orde van enkele honderden euro's, terwijl lithium van dezelfde capaciteit vaak een factor twee tot vier duurder is. Per bruikbare Ah en over de hele levensduur gerekend loopt dat verschil sterk terug, omdat lithium doorgaans veel meer laadcycli haalt.

Hoe lang kun je vrij staan

De vuistregel: deel de bruikbare capaciteit door je dagelijkse verbruik. Dat geeft ongeveer dit beeld:

• 100 Ah AGM (circa 45 Ah bruikbaar) met absorptiekoelkast op gas: twee tot drie dagen
• 100 Ah AGM met compressorkoelkast: één dag, in de zomer soms nog minder
• 100 Ah lithium (circa 90 Ah bruikbaar) met compressorkoelkast: één tot twee dagen
• 200 Ah lithium plus zonnepaneel van 150 tot 200 watt: in de zomer vaak onbeperkt, mits je geen 230 volt gebruikt

Een zonnepaneel is de goedkoopste manier om die tijd te verlengen. In de zomer levert 100 watt zonnepaneel in Zuid-Europa vaak 25 tot 40 Ah per dag, in Nederland in de winter soms nauwelijks 5 Ah. Meer daarover in de gids over het zonnepaneel op de camper. Ook een uur doorrijden helpt: de dynamo levert dan al snel 20 tot 40 Ah bij.

Wat een omvormer met je accu doet

Een omvormer maakt van 12 volt accustroom 230 volt stopcontact. Handig, maar duur in stroom. Een waterkoker van 1500 watt trekt op 12 volt ruim 125 ampère. Vijf minuten koken kost dan al 10 Ah, en veel AGM-accu's kunnen die stroom niet eens leveren zonder dat de omvormer afslaat. Koffie zetten, koken en föhnen doe je in een camper dus op gas of op de camping, niet op de accu. Laptops en camera-accu's laden is geen probleem.

Hetzelfde geldt voor verwarmen: een elektrische kachel is geen optie op accu. Een gasgestookte standkachel gebruikt alleen stroom voor de ventilator en dat is prima te doen.

Waar je op let bij een huurcamper

Vraag dit na bij de boeking of tijdens de uitleg bij het ophalen:

1. Capaciteit en type van de huishoudaccu (bijvoorbeeld 95 Ah AGM of 100 Ah lithium)
2. Of er een zonnepaneel op het dak zit en hoeveel watt
3. Welk type koelkast erin zit, want dat is meestal de grootste verbruiker
4. Of er een omvormer aanwezig is en hoeveel watt die aankan
5. Waar het bedieningspaneel zit en hoe je de accustand uitleest
6. Of de walstroomkabel meegaat, en hoe lang die is

Bij verhuur tussen particulieren kun je dit meestal rechtstreeks aan de eigenaar vragen, en die weet vaak beter wat de accu in de praktijk doet dan een algemene brochure vertelt. Hoe dat werkt staat in de gids over camper huren bij een particulier.

Praktische tips om stroom te sparen

• Zet de koelkast al de avond voor vertrek aan op walstroom, dan hoeft hij onderweg minder hard te werken.
• Vul hem met producten die al koud zijn, niet met spullen op kamertemperatuur.
• Houd de koelkastdeur zo kort mogelijk open; dat is de grootste stroomlek van de dag.
• Laad telefoons en tablets tijdens het rijden, niet 's avonds als de accu het alleen moet doen.
• Zit er nog halogeenverlichting in, gebruik die dan spaarzaam. Led verbruikt tot tien keer minder, wat verklaart waarom nieuwere campers langer meegaan op dezelfde accu.

De accustand op het paneel zegt overigens niet alles. Bij AGM is 12,7 volt in rust vol en rond 12,1 volt is hij al ongeveer half leeg. Meet altijd in rust, dus niet tijdens het laden of terwijl de waterpomp loopt. Bij lithium is de spanning juist bijna tot het einde stabiel, waardoor een voltmeter weinig zegt: daar heb je een meter nodig die het verbruik in Ah of in procenten bijhoudt.

Kortom

Voor korte trips met camping-overnachtingen maakt het type accu weinig uit; je hangt toch elke avond aan de walstroom. Wil je meerdere nachten achter elkaar zonder aansluiting staan, kies dan een camper met lithium, minimaal 150 Ah of een zonnepaneel erbij. Wat zo'n beter uitgeruste camper per week kost, zie je in de gids over camperhuurprijzen en in de vergelijker. En zoek je plekken waar je zonder stroomaansluiting mag staan, begin dan bij de gids over camperplaatsen in Nederland.

Veelgestelde vragen

Hoeveel Ah huishoudaccu heb ik nodig in een camper?

Voor twee personen die zuinig doen is 100 Ah vaak genoeg. Met een compressorkoelkast, een gezin of meerdere dagen vrij staan is 150 tot 200 Ah comfortabeler. Reken op 15 tot 30 Ah verbruik per dag zonder koelkast op stroom en 40 tot 70 Ah met compressorkoelkast.

Is lithium beter dan AGM in een camper?

Voor vrij staan wel. Van een lithiumaccu gebruik je 80 tot 95 procent van de capaciteit, van AGM ongeveer de helft. Lithium is ook lichter en laadt sneller bij. AGM is goedkoper en minder gevoelig voor laden bij vorst.

Hoe lang kan ik vrij staan met een huishoudaccu van 100 Ah?

Met 100 Ah AGM en een koelkast op gas kom je meestal twee tot drie dagen ver. Met een compressorkoelkast op stroom is dat vaak nog maar één dag. Met 100 Ah lithium verdubbel je die tijd ongeveer.

Kan ik koffie zetten of koken op de huishoudaccu?

Nee, dat kost te veel stroom. Een waterkoker van 1500 watt trekt op 12 volt ruim 125 ampère, en vijf minuten koken kost al zo'n 10 Ah. Koken en koffie zetten doe je op gas of op de camping met walstroom.

Laadt de huishoudaccu op tijdens het rijden?

Ja, via de dynamo. Een uur doorrijden levert doorgaans 20 tot 40 Ah bij, bij lithium met een goede lader vaak meer. Een zonnepaneel van 100 watt geeft in de zomer nog 25 tot 40 Ah per dag extra.

Wat is het verschil tussen de startaccu en de huishoudaccu?

De startaccu start alleen de motor. De huishoudaccu voedt licht, waterpomp, koelkast en laadpunten in de woonruimte. Ze zijn gescheiden, zodat een lege huishoudaccu nooit betekent dat je niet meer weg kunt rijden.