Camper koelkast op gas: veilig en zuinig gebruiken

Een absorptiekoelkast op gas verbruikt meestal zo'n 0,2 tot 0,4 kilo gas per dag, dus met een gevulde 11-kilofles kom je bij normaal gebruik vaak een paar weken vooruit als de koelkast de grootste gasverbruiker is. Rijden met de koelkast op gas is in de meeste Europese landen niet verboden, maar de veilige standaard is: gas uit bij tankstations, in tunnels met een gasverbod en op de boot.

Veel huurcampers hebben zo'n koelkast met drie standen: gas, 230 volt en 12 volt. Wil je eerst weten welk type koelkast je eigenlijk in de camper hebt, lees dan de vergelijking in koelkast camper: compressor of absorptie.

Hoe werkt een koelkast op gas eigenlijk

Een absorptiekoelkast heeft geen compressor maar een warmtebron. Een kleine gasvlam verwarmt een vloeistof die vervolgens via verdamping koude maakt. Er zijn dus geen bewegende delen, wat de koelkast heel stil maakt maar ook langzaam: na het aanzetten duurt het vaak vier tot acht uur voordat hij echt op temperatuur is. Zet hem dus de avond voor vertrek al aan, niet pas op de ochtend zelf.

Op de meeste huurcampers ontsteek je de gasstand met een draaiknop of een drukknop met vonkontsteking. Of de vlam brandt, zie je aan een klein kijkglaasje of aan een lampje dat juist gaat branden of doven als er iets misgaat. Laat je bij het ophalen voordoen hoe dat op jouw camper werkt, want de knoppen zien er per merk anders uit.

Omdat de vlam warmte moet kwijtraken, zitten er buiten in de zijwand twee ventilatieroosters. Blijf daar met bagage, fietsen of een luifelbak vanaf. Staat de camper in de volle zon met de koelkastzijde naar de zon, dan koelt hij merkbaar minder goed.

Mag de koelkast op gas aan tijdens het rijden

In Nederland en de meeste andere Europese landen is rijden met gas aan niet verboden, maar er zitten voorwaarden en risico's aan. Moderne installaties hebben een crashsensor of een gasdrukregelaar met veiligheidsfunctie die de gastoevoer bij een aanrijding afsluit. Heeft de huurcamper dat niet, dan is de vlam uitzetten voor vertrek de veiligste keuze.

Praktisch hoeft dat vaak geen probleem te zijn. Rijdt de motor, dan draait de koelkast op de 12-voltstand mee op de dynamo. Belangrijk detail: die stand werkt alleen zinvol met een lopende motor. Hij koelt niet hard, houdt een al koude koelkast tijdens een rijdag prima op temperatuur, maar trekt zoveel stroom dat je hem stilstaand niet aan wilt laten staan. Sommige nieuwere campers schakelen automatisch tussen de standen. Vraag bij het ophalen of dat automatisch gaat of dat je zelf een knop moet omzetten.

Een goed gekoelde, goed gevulde koelkast houdt zonder stroom of gas twee tot vier uur zijn temperatuur, mits je de deur dicht houdt. Voor een korte rit is het dus geen ramp om alles uit te zetten.

Tunnels, ferry's en tankstations

Dit zijn de momenten waarop gas echt uit moet:

• Tankstations en LPG-vulpunten. Altijd gas uit, ook al is het maar een paar minuten. Een open vlam bij benzinedamp wil je nooit.
• Boten en ferry's. Rederijen eisen vrijwel altijd dat de gaskraan bij de fles dicht is tijdens de overtocht. Bij sommige rederijen wordt er gecontroleerd, en op het autodek kom je meestal niet terug tijdens de vaart. Zet het gas dus uit vóór je de boot oprijdt.
• Tunnels met een gasverbod. Voor grote alpentunnels zoals de Mont Blanc en Frejus en voor de treinshuttle onder de Kanaaltunnel gelden strikte regels rond gasflessen. Gas uit is daar het minimum; controleer vooraf op de site van de tunnelexploitant wat er precies mag, want er zijn ook regels over het aantal en het formaat van de flessen.
• Overdekte parkeergarages. Veel garages verbieden LPG en soms ook campers met gasflessen. Vaak sta je met een camper qua hoogte toch al buiten.

Zorg dat de koelkast op die momenten al goed koud is. Een uur voor de ferry of de tunnel nog even flink koelen op gas of 230 volt scheelt meer dan je denkt, en een paar koelelementen in de koelkast overbruggen een lange overtocht makkelijk.

Zuinig gebruiken: hoeveel gas kost het

Reken op grofweg 0,2 tot 0,4 kilo gas per etmaal voor de koelkast alleen. In een hittegolf of met een halfvolle koelkast die je vaak opent, kan dat oplopen. Warm weer is de grootste factor: bij 35 graden buiten moet de koelkast veel harder werken dan bij 18 graden.

Wat helpt:

• Zet de koelkast een dag voor vertrek thuis op 230 volt aan en laad hem met al gekoelde boodschappen.
• Parkeer zo dat de koelkastzijde in de schaduw staat.
• Doe de deur zo kort mogelijk open en houd de koelkast goed gevuld.
• Zet de camper waterpas. Een absorptiekoelkast werkt slecht als de camper flink scheef staat, dus gebruik op een hobbelige plek levelblokken.
• Sta je op een camping met stroom, gebruik dan 230 volt in plaats van gas. Dat is bijna altijd goedkoper dan een gasfles vullen.

Staat er een tweede fles in de camper, wissel dan pas als de eerste echt leeg is. Hoeveel er nog in zit, kun je niet horen of voelen, maar wel wegen: op de kraag of de rand van de fles staat het leeggewicht gestempeld. Weeg de fles op een bagageweegschaal en trek dat leeggewicht eraf, dan weet je wat er nog aan gas over is.

Veiligheid: waar je bij een huurcamper op let

Vraag bij het ophalen deze vijf dingen na en laat het je voordoen:

1. Waar zit de hoofdkraan bij de gasfles, en waar de aparte kraan of knop van de koelkast in de camper.
2. Hoe zet je de koelkast op gas aan, en waaraan zie je dat de vlam echt brandt.
3. Zit er een crashsensor of veiligheidsregelaar op de installatie.
4. Hoeveel gas zit er nog in en is er een reservefles.
5. Zit er een koolmonoxidemelder en een gasmelder in de camper.

Ruik je gas, dan zet je direct de hoofdkraan dicht, open je ramen en deuren en bel je de verhuurder. Ga niet zelf sleutelen aan de gasinstallatie van een huurcamper en gebruik nooit een aansteker om een gasleiding te controleren. Gasflessen en aansluitingen verschillen per land, dus vraag na of de camper een adapterset aan boord heeft als je verder Europa in gaat.

Slapen met de koelkast op gas

De koelkast op gas aan laten staan tijdens het slapen is normaal gebruik: de vlam zit achter een afgeschermde brander en de verbrandingsgassen gaan via het buitenrooster naar buiten. Anders dan bij een gasfornuis binnen komt er dus geen verbranding in de leefruimte. Een werkende koolmonoxidemelder blijft wel verstandig, en houd de buitenroosters vrij van sneeuw, bladeren of een tegen de camper geplaatste bagagebak.

En als je liever helemaal geen gas wil

Steeds meer nieuwere huurcampers, en vooral kleinere buscampers, hebben een compressorkoelkast die alleen op 12 volt loopt. Dan valt het hele gasverhaal voor de koelkast weg, maar heb je wel meer accucapaciteit en vaak een zonnepaneel nodig om vrij te kunnen staan. Zoek je bewust een camper zonder gas voor de koelkast, dan kom je vaker uit bij buscampers.

Wat een camper met deze uitrusting ongeveer kost, lees je in de prijzengids; vul je reisperiode in bij de vergelijker voor een prijsindicatie per aanbieder.

Veelgestelde vragen

Mag de koelkast van een camper op gas aan tijdens het rijden?

In Nederland en de meeste Europese landen is dat niet verboden, maar het is alleen echt veilig met een crashsensor of veiligheidsregelaar op de gasinstallatie. Weet je dat niet zeker, zet de koelkast dan op 12 volt terwijl de motor loopt of laat hem tijdens een korte rit gewoon uit.

Moet het gas uit op de ferry?

Ja. Rederijen eisen vrijwel altijd dat de gaskraan bij de fles dicht is tijdens de overtocht, en je kunt tijdens de vaart normaal gesproken niet bij je camper. Zet het gas dus uit voordat je aan boord rijdt.

Hoeveel gas verbruikt een camperkoelkast per dag?

Reken op ongeveer 0,2 tot 0,4 kilo gas per etmaal. Met een gevulde 11-kilofles kom je bij normaal gebruik dus vaak een paar weken vooruit, mits je niet ook veel op gas kookt of verwarmt.

Hoe lang duurt het voordat een absorptiekoelkast koud is?

Meestal vier tot acht uur. Zet de koelkast daarom de avond voor vertrek al aan, het liefst op 230 volt, en laad hem met boodschappen die al koud zijn.

Mag ik met een gasfles door een tunnel rijden?

Dat hangt van de tunnel af. In grote alpentunnels en bij de treinshuttle onder de Kanaaltunnel gelden strikte regels over gas aan boord, en gas uit is daar het minimum. Controleer vooraf op de site van de tunnelexploitant wat er is toegestaan.

Kan ik de koelkast op gas aan laten staan terwijl ik slaap?

Ja, dat is normaal gebruik. De brander is afgeschermd en de verbrandingsgassen gaan via een buitenrooster naar buiten. Houd de buitenroosters wel vrij en zorg dat er een werkende koolmonoxidemelder in de camper hangt.